काठमाडौं -रुस–युक्रेन युद्धले पुनः उग्र रूप लिँदा युक्रेनका करिब १० लाख घरपरिवार बिजुलीविहीन भएका छन्। पछिल्लो समय रुसले युक्रेनको ऊर्जा तथा औद्योगिक पूर्वाधारलाई लक्षित गरी गरेको व्यापक मिसाइल र ड्रोन आक्रमणका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति ठप्प भएको हो। राजधानी किभसहित पूर्वी, दक्षिणी र मध्य क्षेत्रका सहरहरूमा विद्युत् सेवा अवरुद्ध हुँदा जनजीवन कष्टकर बनेको छ।
युक्रेनको आन्तरिक मामिला मन्त्रालयका अनुसार रुसले एकै रातमा दर्जनौँ मिसाइल र ड्रोन प्रयोग गरी विद्युत् उत्पादन केन्द्र, ट्रान्समिसन लाइन र सबस्टेसनहरूमा आक्रमण गरेको थियो। ती आक्रमणका कारण ऊर्जा संरचनामा गम्भीर क्षति पुगेको र तत्काल मर्मत सम्भव नभएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। ऊर्जा मन्त्रालयका अनुसार क्षति भएका संरचनाको मर्मतका लागि निरन्तर प्रयास भइरहेको छ, तर सुरक्षा जोखिम र निरन्तर आक्रमणका कारण काम प्रभावित भएको छ।
विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा अस्पताल, पानी आपूर्ति प्रणाली, सञ्चार सेवा र उद्योगधन्दा सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। कतिपय स्थानमा अस्पतालहरूले वैकल्पिक जेनरेटरमार्फत सेवा सञ्चालन गरिरहेका छन् भने पानी पम्पिङ प्रणाली नचल्दा नागरिकलाई खानेपानीको समेत अभाव हुन थालेको छ। जाडो मौसम नजिकिँदै गर्दा ताप व्यवस्थापनमा समस्या आउन सक्ने भन्दै स्थानीय प्रशासनले नागरिकलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ।
रुसले भने युक्रेनको सैन्य क्षमता कमजोर पार्न ऊर्जा पूर्वाधार लक्षित आक्रमण आवश्यक भएको दाबी गर्दै आएको छ। तर अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नागरिक जीवनमा प्रत्यक्ष असर पार्ने यस्ता आक्रमणको कडा आलोचना गरेको छ। युरोपेली संघ, संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य सहयोगी राष्ट्रहरूले युक्रेनलाई ऊर्जा संरचना मर्मत, आपतकालीन उपकरण र मानवीय सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
यसैबीच, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसको आक्रमणलाई ‘आतंक फैलाउने रणनीति’को संज्ञा दिँदै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग थप सहयोगको अपिल गरेका छन्। उनका अनुसार युक्रेनले कठिन परिस्थितिमा पनि प्रतिरोध जारी राख्नेछ र नागरिकको सुरक्षालाई सर्वोच्च प्राथमिकतामा राखिनेछ।
युद्ध लम्बिँदै जाँदा युक्रेनको ऊर्जा सुरक्षा गम्भीर चुनौतीका रूपमा उभिएको छ। निरन्तर आक्रमण, क्षतिग्रस्त पूर्वाधार र सीमित स्रोतका बीच देशले जनजीवन सामान्य बनाउन संघर्ष गरिरहेको छ। तत्काल समाधान देखिन नसक्दा लाखौँ नागरिक अन्धकार, चिसो र अनिश्चितताबीच बाँच्न बाध्य भएका छन्।