काठमाडौं – कात्तिक मसान्तसम्म आइपुग्दा सेयर धितो कर्ज उल्लेखनीय रूपमा बढेर १ खर्ब ४६ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार पछिल्ला महिनाहरूमा सेयर बजारमा आएको सुधार, कारोबार रकमको विस्तार र लगानीकर्ताको सक्रियताले सेयर धितो कर्जमा आकर्षण बढाएको देखिन्छ।
यसअघि राष्ट्र बैंकले तोकेको कर्जाको सीमाले सेयर धितो कर्ज विस्तारमा केही अवरोध सिर्जना गरेको थियो। तर सीमा हटाइएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले सेयर धितोमा आधारित कर्जा प्रवाहलाई तीव्रता दिएका छन्। यसको प्रत्यक्ष प्रभाव सेयर बजारमा देखिएको छ, जहाँ कारोबार रकम बढ्नुका साथै सूचकमा पनि सुधार देखिएको छ।
चार महिनाको अवधिमा हेर्दा सेयर बजारमा लगानी बढ्दो क्रममा रहेको स्पष्ट हुन्छ। असार र साउनमा बजार केही सुस्त देखिए पनि भदौ र असोजदेखि कारोबारमा क्रमशः सुधार आएको थियो। कात्तिक महिनामा आइपुग्दा बजारमा थप उत्साह देखिएको छ, जसले सेयर धितो कर्जाको मागलाई समेत बढाएको हो।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूका अनुसार सेयर धितो कर्जाको जोखिम व्यवस्थापनका लागि सावधानी अपनाइए पनि बजारमा सकारात्मक संकेत देखिएकाले कर्जा प्रवाह बढाइएको हो। लगानीकर्ताहरूले पनि अन्य क्षेत्रको तुलनामा सेयर बजारबाट छिटो प्रतिफलको अपेक्षा राखेकाले यसतर्फ आकर्षण बढेको बताइन्छ।
अर्थविद्हरूले भने सेयर धितो कर्जाको तीव्र विस्तारप्रति सचेत रहनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। बजार अत्यधिक उतारचढावमा गएमा कर्जाको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले नियामक निकायले नजिकबाट निगरानी गर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, अहिलेको अवस्थामा बजार विस्तारको चरणमा रहेकाले सेयर धितो कर्जाले पूँजी बजारलाई चलायमान बनाउन सहयोग पुर्याएको उनीहरू बताउँछन्।
समग्रमा, सेयर धितो कर्जामा आएको वृद्धि नेपालका पूँजी बजारका लागि सकारात्मक संकेतका रूपमा हेरिएको छ। तर दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि नीति, नियमन र लगानीकर्ताको सचेत सहभागिता उत्तिकै आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरूको जोड छ।